پايان نامعلوم نقشه راه(1)
در اين راستا هر دو طرف ضمن در ك متقابل ،در راستاي عادي سازي روابط گامهاي روشن، مشخص و تعريف شده اي را بر خواهند داشت.
در اين چارچوب يك نقشه راه مشخص شده و در مورد آن به توافق رسيده اند و بر طبق آن در جهت عادي سازي روابط حركت خواهند كرد.
آمريكا و اروپا از نتيجه راضي هستند:
انتشار اين توافق قبل از 24 آوريل موجب شد كه احتمال استفاده آمريكا از كلمه قتل عام در ارتباط با ارامنه بسيار ضعيف شود. سخنگوي وزارت امور خارجه آمريكا گفت : سياست دولت ايالات متحده كه در يك پروسه زماني طولاني شكل گرفته، بر اين باور است كه عادي سازي روابط دو كشور بايد بدون هيچ پيش شرطي و در يك دوره معقول و منطقي به نتيجه برسد. در تشريح اين موضوع آمده است كه ما در راستاي توافق دو كشور در چهار چوب نقشه راه خواستار تحرك و پيشرفت در اين زمينه هستيم. هر دو حكومت بايد از روند عادي سازي روابط حمايت كرده و با هم ديگر به همكاري بپردازند و بدين ترتيب در منطقه ثبات ، صلح و آرامش را به ارمغان بياورند و در گسترش امنيت منطقه بكوشند و انتظار ما از دو كشور همين است. در همين رابطه، بيانيه ي مشابهي هم از سوي اتحاديه اروپا منتشر گرديد. در اين بيانيه حمايت اتحاديه اروپا از روند عادي سازي روابط تركيه و ارمنستان بيان شده و آن را امتياز مثبتي براي تركيه در روند پذيرش در اتحاديه اروپا دانسته است.
مواد مورد اشاره در نقشه راه:
نقشه راه كه دو كشور براي عادي سازي روابط خود بر آن به توافق رسيدند داراي موارد زير1 است: 1- شناسايي مرزها - بر طبق اين توافق ارمنستان موافقت نامه 1921 قارص را كه به امضاي دو طرف رسيده، به رسميت خواهد شناخت و از ادعاي ارضي خود در تركيه صرفنظر خواهد كرد. بديهي است كه صرف قبول توافق و عدم طرح ادعا هاي ارضي نسبت به تماميت ارضي تركيه به معني صرفنظر كردن ارمنستان از ادعاي خود نيست بلكه ارمنستان براي صرفنظر كردن از ادعاي ارضي خود بايد دست به اقدام مشخصي زده و گامهاي عملي بردارد. از جمله اين گامها ميتوان ا ز ايجاد تغييرات در سمبل هاي رسمي و قانون اساسي آن كشور، در بخشهايي كه به اين ادعاي ارضي مربوط است، نام برد. شناسايي مرزها كه از مفاد مهم اين توافق است بايستي همزمان با بازگشايي مرزها و بصورت همزمان و مشترك تحقق پيدا كند . قبل از آن نيز بايد بعنوان يك شرط اوليه ، دو كشور نسبت به يكديگر اعتماد و اطمينان پيدا كنند و گرنه صرف شناسايي مرز هاي دو كشور نتيجه اي ندارد.
2- موضوع قره باغ بعنوان يك پيش شرط مطرح نيست- در اين توافق موضوع قره باغ و اشغال آن بعنوان يك پيش شرط براي عادي سازي روابط دو كشور مطرح نيست.
3- تشكيل كميسيون جديد – بر طبق ادعاي ارامنه، كميسيون جديدي تشكيل خواهد شد . در اين كميسيون دولت سومي نيز ميتواند عضويت داشته باشد. چگونگي تشكيل كميسيون و وضعيت و جايگاه آن نامشخص است.
مسئله مهم اين است كه تصميم گيريهاي كميسيون، صرف اعتقاد به اين موضوع كه اصلا قتل عامي در خصوص ارامنه صورت نگرفته موجب اين نتيجه گيري نخواهد بود كه ارمنستان از اين ادعاي خود صرفنظر كرده است. در واقع دولت ارمنستان بطور رسمي اعلام كرده كه در تمام مراحل عادي سازي روابط هيچ زماني از فعاليت هاي فعلي خود براي شناسايي قتل عام ارامنه عقب نشيني نخواهد كرد.. در24 آوريل سال 2009 رئيس جمهور ارمنستان در بيانيه ي رسمي خود كه به مناسبت سالگرد قتل عام ارامنه در سال 1915 صادر كرد، به صراحت عنوان كرد كه در 94 سال پيش در تركيه ي عثماني ارامنه را با طرح و نقشه قبلي مورد قتل عام قرار داده و بخش اعظمي از آنها را به قتل رساندند. لذا مهمترين وظيفه دولت را تلاش براي معرفي و شناساندن اين قتل عام به جهانيان و محاكمه عاملان آن برشمرد.