اين استاد زبان و ادبيات تركي ادامه دادند: در تركيه رمان و داستان مثل اروپا نبود و تمام آن نتيجه يك عقب ماندگي بود  كه در درجه اول رمان از اروپا ترجمه شد و سپس تقليد و نظيره ها آغاز شد. امپراطوري عثماني يك امپراطوري پانصد ساله بود كه پس از  پايان دوران طلايي آن نتوانست اروپا را تعقيب كند  و اين عقب ماندگي فكري به حوزه ادبيات  هم منتقل شد.سپس نويسندگان و شاعران از تركيه راهي اروپا و فرانسه شدند و در راس افرادي كه به فرانسه رفته و زبان فرانسوي را ياد گرفتند فردي به نام شناسي قرار دارد.در كنار آن عثمانيها براي شناساندن ادبيات اروپا  در استانبول دارالترجمه هايي ايجاد كردند.در اين مراكز شمس الدين سامي شروع به ترجمه رمان كرد و بعداز اين اتفاقات نويسندگان عثماني شروع به  نوشتن رمان به شيوه اروپائيان كردند.  و در راس اين نويسندگان شمس الدين سامي ،ناميك كمال و احمد مدحت قرار دارد.

شمس الدين سامي در اين دوره گفته بود كساني كه داستانهاي اروپا را خوانده باشند داستان ليلي و مجنون برايش كودكانه است.و همچنين ناميك كمال گفته بود با خواندن رمان هاي اروپايي در قهوه خانه ها مردم آگاه مي شوند.

رمان زهرا نوشته نبي زاده ناظم اولين رمان روانشناسي است كه در سال 1862 ميلادي نوشه شد. همچنين نخستين رمان روستايي نيز توسط نبي زاده آفريده شد.

در سال 1870ميلادي  براي اولين بار  رماني  در خصوص غربزدگي  توسط محمود اكرم با نام "آرابا سوداسي" به رشته تحرير در آمد.در سال 1901 ميلادي ادبيات تركيه از لحاظ تكنيكي قوي ترين رمان خود به نام عشق ممنوع توسط خالد ضيا ء را خلق كرد.بعد از خالد ضيا رمانهاي بسياري به تقليد از وي در ادبيات تركيه نوشته شد.

سال 1908 ميلادي در ادبيات تركيه يك نقطه عطف است يعني دوره اي كه حزب اتحاد و ترقي در تركيه شكل گرفت و سرزمين هاي بالكان از حوزه عثماني خارج شد كه اين موضوع در ادبيات تاثيرگذار بود.بين سالهاي 1912 تا 1918 در دوره جنگ جهاني اول هم رمانهاي زيادي نوشته شده كه در راس نويسندگان خانم خالده قرار دارد.پس ازآن يك نوع تسويه حساب با عثماني تا سال 1930 در ادبيات تركيه مشاهده مي شود.ولي پس از آن يك نوع مسامحه با عثماني ديده مي شود.مهمترين رمان روان شناسي  در اين دوره توسط پيام صفا با نام اتاق خارجي نهم نوشته مي شود.

از سال 1946 تا 1980 مضامين و درون مايه هايي ديگري نيز به رمان هاي تركيه اضافه مي شود.موضوع زن و افزايش نويسندگان زن در اين دوران به چشم مي خورد.موضوع فروپاشي خانواده در ميان مهاجرين ترك به آلمان از موضوعات ديگر رمان در اين دوره است.موضوعات دلتنگي به گذشته و استانبول و انتقادهاي اجتماعي هم در اين ميان وجود دارد.

درادامه دكتر امين گونن در خصوص رمانهايي روستايي در تركيه و نگاه نويسندگان ترك به مردم سرزمين آناطولي هم توضيحاتي را بيان كردند.

 نوشته: كوروش مقتدري